.webp){kind=small}
Ξεκίνησα να βλέπω δύο σειρές με σκοπό να αφήσω την κριτική μου. Όπως όλοι μας, πριν πατήσω το Play, έκανα τη γνώριμη επίσκεψη στο IMDb για να δω τι με περιμένει. Όχι ότι μια μέτρια βαθμολογία θα με σταματούσε — αν κάτι με «hookάρει», θα το δω ακόμα κι αν το score παίζει στο 5.5 ή 6 - αλλά η υψηλή βαθμολογία πάντα δημιουργεί μια προσδοκία.
Έτσι, άρχισα να τις παρακολουθώ εναλλάξ. Μια μέρα μερικά επεισόδια από το Detective Hole (7.8 - αστυνομική σειρά), την επομένη από το The Ripple (7.5 - κοινωνική σειρά). Στη διαδρομή όμως, κι ενώ ανέλυα το The Ripple, άρχισα να αναρωτιέμαι για το μέτρο αξιολόγησης του καθένα μας.
Βλέποντας αυτό το κοινωνικό δράμα, το οποίο κυλάει ομαλά αλλά παραμένει εγκλωβισμένο σε μέτριες ερμηνείες και μια «safe» ατμόσφαιρα, κοντοστάθηκα. Αν μια παραγωγή που ορίζεται από τη μετριότητά της απολαμβάνει ένα 7.5, τότε η κλίμακα μάλλον έχει καταρρεύσει.
Στο παρελθόν υπήρχε ένας άγραφος νόμος αξιολόγησης: Το 8 ήταν το καλό, το 9 το τέλειο και το 10 ήταν «του Θεού». Δεν μοιράζονταν πόντοι απλόχερα. Η βαθμολογία ήταν ένα παράσημο που έπρεπε να κερδίσει η παραγωγή μέσα από το σενάριο, τη σκηνοθεσία και το βάθος των χαρακτήρων της.
Σκεφτείτε το I Am Sam (2002). Μια ταινία-σταθμός, όπου ο Sean Penn έδωσε μια ερμηνεία ζωής, ως πατέρας με νοητική υστέρηση — κερδίζοντας επάξια την υποψηφιότητα για Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου — βαθμολογείται με 7.6. Με τα τότε κριτήρια, αυτό το score ήταν μια δήλωση ποιότητας. Σήμερα, όμως, που οι εποχές άλλαξαν, ο κόσμος δίνει πόντους στη μετριότητα με τρομακτική ευκολία. Όταν το The Ripple (7.5) βρίσκεται μόλις 0.1 μονάδα κάτω από μια ταινία-γροθιά όπως το I Am Sam, ή όταν το Emily in Paris (6.9) θεωρείται σχεδόν «ισάξιο» από τον κόσμο, καταλαβαίνεις ότι ο πήχης έχει πέσει στο πάτωμα.
Ποια Έμιλυ σε ποιο Παρίσι ρε παιδιά;
Η… "αδικία" γίνεται ακόμα πιο εμφανής στα αστυνομικά είδη. Το Detective Hole (7.8) νιώθει την ανάσα παραγωγών τύπου The Night Agent (7.5). Η πολυαναμενόμενη μεταφορά του λογοτεχνικού σύμπαντος του Jo Nesbø, βασισμένη στη θρυλική σειρά βιβλιών που καθιέρωσε το Nordic Noir, φέρνει τον ντετέκτιβ Harry Hole αντιμέτωπο με τους δαίμονές του σε μια παγωμένη και ωμή πραγματικότητα. Καθώς το The Night Agent απολαμβάνει ένα υψηλό score βασισμένο σε μια προβλέψιμη και γρήγορη πλοκή με τους γυαλιστερούς και ατσαλάκωτους πρωταγωνιστές του. Όταν η διαφορά ανάμεσα στην αυθεντικότητα και την τυποποιημένη δράση είναι μόλις 0.3 μονάδες, η βαθμολογία παύει να είναι κριτήριο και γίνεται απλώς στατιστική.
Το πρόβλημα δεν είναι η υποκειμενικότητα του γούστου, αλλά η αδυναμία του κοινού να διαχωρίσει το «μου άρεσε» από το «είναι καλό». Σπάνια θα ακούσεις κάποιον να λέει: «Προσωπικά δεν μου άρεσε, αλλά αναγνωρίζω ότι σεναριακά και σκηνοθετικά ήταν άρτιο». Αντίθετα, αν κάτι δεν μας προσφέρει άμεση διέγερση ή αν απαιτεί μια στοιχειώδη πνευματική εγρήγορση, το θάβουμε επειδή μας «κούρασε».
Εδώ υπάρχουν άνθρωποι που σου λένε με άνεση ότι δεν τους άρεσε ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών. Δικαίωμά σου να μη σου αρέσει το fantasy, αλλά το να μην αναγνωρίζεις το μέγεθος αυτού του κινηματογραφικού άθλου, είναι απλώς έλλειψη κριτικής αντίληψης.
Όταν το Zodiac (7.7) του Fincher — κατά πολλούς, η επιτομή της αστυνομικής έρευνας — βαθμολογείται σχεδόν το ίδιο με σειρές που ξεχνάς μόλις πέσουν οι τίτλοι τέλους, τότε το IMDb δεν είναι εργαλείο κριτικής, αλλά ένας αλγόριθμος ικανοποίησης. Το «καλό» δεν ορίζεται πια από την αξία του, αλλά από το πόσο ανώδυνα καταναλώσαμε το περιεχόμενο όσο σκρολάραμε στο κινητό μας. Η αντικειμενικότητα απαιτεί προσπάθεια, και ο μέσος θεατής φαίνεται πως προτιμά τη βολική σιγουριά του 7.5, εκεί όπου η μετριότητα συχνά βαφτίζεται «ποιότητα».
